“Vroeger zag ik de winnaars van de Nationale Voorleeswedstrijd weleens op televisie”, vertelt Daan Baeten (12). “Dan dacht ik: wauw, die zijn beroemd.” Dat hij zelf ooit op dat podium zou staan, had hij nooit durven denken. “Ik was eigenlijk helemaal niet goed in lezen.” Dat had ook invloed op zijn leesplezier.
Daarom is zijn verhaal volgens leerkracht Britt Renzen zo bijzonder. De leerling van basisschool RKBS Scharn in Maastricht werd dit jaar uitgeroepen tot beste voorlezer van Nederland. “De Nationale Voorleeswedstrijd laat kinderen ontdekken hoeveel plezier er in lezen zit”, vertelt ze. “Lezen wordt ineens veel meer dan woorden op papier. Het wordt iets van de hele klas.”
Van schoolfinale naar landelijk podium
Voor Britt begint de Nationale Voorleeswedstrijd al ruim vóór de finale. “In de klas praten kinderen over boeken, oefenen ze samen en leeft de wedstrijd echt. Toen Daan steeds een ronde verder kwam, leefde de hele school met hem mee. Kinderen waren benieuwd hoe het verder ging en volgden iedere nieuwe stap. Dan merk je dat lezen ineens iets gezamenlijks wordt.”
Voor Daan begon het avontuur in zijn eigen klas. Via de schoolfinale, de lokale ronde in de bibliotheek, de regionale en provinciale finale belandde hij uiteindelijk op het podium van TivoliVredenburg. “Hoe verder ik kwam, hoe spannender het werd”, vertelt hij. “Bij de provinciale finale dacht ik wel: nu wordt de concurrentie groter.” Opvallend genoeg verdween dat gevoel tijdens de landelijke finale vrijwel meteen. “Ik had verwacht dat iedereen elkaar als concurrent zou zien, maar dat was helemaal niet zo. Achter de schermen oefenden we samen, aten we met z’n allen lunch en wensten we elkaar succes. Iedereen hielp elkaar.” Daardoor voelde de finale volgens hem helemaal niet als een wedstrijd. “Het was meer alsof we samen een voorstelling gingen geven. Dat maakte het juist zo leuk.”
Een verhaal moet je voelen
Voor de wedstrijd koos Daan een fragment uit Achtste-groepers huilen niet van Jacques Vriens. “Ik had eerst de film gezien en daarna het boek gelezen. Dat vond ik nog mooier. Het verhaal sleept je echt mee. Het is verdrietig, maar ook grappig.”
De jury prees zijn expressieve lichaamstaal, sterke verteltechniek en eigen stijl. Zelf denkt Daan dat vooral de keuze van het fragment belangrijk was. “Je moet een stukje kiezen dat mensen raakt.” Tijdens het voorlezen gebruikte hij niet alleen zijn stem, maar ook zijn lichaam. “Als er stond dat iemand zijn handen een halve meter uit elkaar hield, dan deed ik dat. En als het in het verhaal stil werd, liet ik ook een stilte vallen.” Volgens Britt maakte juist dat het verschil. “Iedereen zat in het verhaal. Je vergat dat je naar een wedstrijd zat te kijken. Toen Daan klaar was, dacht je alleen maar: jammer dat het afgelopen is.”
Meer dan voorlezen
Volgens Britt zit de kracht van de Nationale Voorleeswedstrijd niet alleen in het voorlezen zelf. “Kinderen leren presenteren, werken aan intonatie, durven voor een groep te staan en ontdekken hoe ze een publiek kunnen meenemen. Maar misschien nog belangrijker: ze gaan nadenken over welk boek écht bij hen past.” Kiezen is volgens haar essentieel. “Kinderen mogen een boek uitzoeken dat aansluit bij hun interesses. Geef kinderen die ruimte. Dan lezen ze niet omdat het moet, maar omdat ze nieuwsgierig zijn.”
Op RKBS Scharn krijgt leesmotivatie sowieso veel aandacht. Iedere week wordt er voorgelezen, leerlingen bezoeken regelmatig de schoolbibliotheek en boeken worden op verschillende manieren onder de aandacht gebracht. Zo liet een stagiaire onlangs twee volledig ingepakte boeken zien. “Je zag alleen de titel”, vertelt Daan. “Daarna liet ze de voorkant zien en uiteindelijk las ze de achterkant voor. Steeds veranderden kinderen van mening. Dan ontdek je dat je niet alleen op de kaft moet afgaan.”
Ook Britt probeert lezen op verschillende manieren aantrekkelijk te maken. “Je hoeft lezen niet altijd achter een tafeltje te doen. Laat kinderen elkaar boeken aanraden, zoek eens een fijn leesplekje in de klas of ga lekker buiten lezen. Maak het leuk en zichtbaar.”
Van leesstress naar leesplezier
Misschien is Daan zelf wel het beste voorbeeld van wat leesmotivatie kan opleveren. “Ik was vroeger altijd zenuwachtig voor de leestoetsen. Ik las niet zo snel en dacht eigenlijk dat ik niet goed was in lezen.” Door de voorleeswedstrijd ging hij steeds vaker oefenen. Niet omdat het moest, maar omdat hij zijn verhaal zo goed mogelijk wilde vertellen. “Nu weet ik veel beter welke boeken ik leuk vind. Dat maakt lezen prettiger.” Voor kinderen die lezen nog niet zo leuk vinden, heeft hij een eenvoudig advies. “Vraag in de bibliotheek welk boek bij jou past. Als je een boek vindt dat echt bij je past, wordt lezen vanzelf leuker.” Scholen moedigt hij aan: “Doe mee aan de Nationale Voorleeswedstrijd. Natuurlijk is het leuk dat het een wedstrijd is, maar uiteindelijk is het vooral één groot feest. En misschien ontdek je wel, net als ik, dat je veel meer van lezen houdt dan je zelf dacht.”
Meedoen?
De Nationale Voorleeswedstrijd is bedoeld voor leerlingen uit groep 7 en 8 van de basisschool. Doet jouw klas komend schooljaar mee? Het begint allemaal bij de schoolronde.
Meer informatie vind je op denationalevoorleeswedstrijd.nl/meedoen en bekijk de inhoud van de deelname-envelop die in september op de mat valt.